Hipospadias ile Epispadias Arasındaki Fark Nedir?

Hipospadias ile epispadias arasındaki fark, idrar deliğinin penisin hangi yüzünde açıldığıdır: hipospadiasta delik alt (ventral) yüzde, epispadiasta üst (dorsal) yüzdedir. İki ad birbirine benzer, çünkü aynı kökten gelir: Yunanca “hipo” alt, “epi” üst, “spadon” yarık demektir. Yani hipospadias “altta yarık”, epispadias “üstte yarık”tır.

Benzer adlar ailelerin ikisini aynı şey sanmasına yol açar; muayenehanemde “bizimki epispadias mı, hipospadias mı” sorusunu ayda birkaç kez duyarım. Oysa bunlar aynı durumun hafif ve ağır biçimleri değil, gebelikte farklı gelişim basamaklarının sorunlarıdır. Sıklıkları, eşlik eden durumları, ameliyatları ve takipleri birbirinden ayrıdır.

Çizim, hipospadiasta idrar deliğinin alt yüzde, epispadiasta üst yüzde olduğunu yan yana gösterir:

Bu sayfa iki durumu yan yana koyar: nerede benzeşir, nerede ayrılır, hangisi ne kadar sık, hangisinde ne ameliyat yapılır. Her birinin ayrıntısı kendi sayfasında; burada yalnız fark anlatılır.

Hipospadias, halk arasındaki adıyla peygamber sünneti, idrar deliğinin penisin ucunda değil alt yüzünde açıldığı doğuştan bir durumdur. Erkek çocuklarda en sık görülen doğuştan durumlardan biridir: Avrupa'daki 23 doğum kayıt merkezinin verisine göre her 10.000 doğumda 18,6 bebekte görülür, kabaca 250–300 erkek bebekte 1.

3 bulgusu vardır: delik altta, penis aşağıya doğru eğri olabilir, sünnet derisi altta eksiktir. Bu son bulgu bebeği “sünnetli doğmuş” gibi gösterir; halk arasındaki adı buradan gelir. Delik uca ne kadar yakınsa durum o kadar hafiftir; yayımlanmış 228 çocukluk serimizde %61'i uca yakın (distal), %30'u köke yakındı (proksimal).

Tedavisi ameliyattır; çoğu çocukta 6–18 ay arasında, 1 seansta, 1–3 saatte yapılır. Mesane ve böbrekler olağandır; idrar tutma etkilenmez. Hipospadiasın tüm ayrıntısı kendi sayfasında anlatılır.

İki durum aynı organda görülse de anne karnında farklı zamanlarda, farklı dokuların sorunudur. Hipospadias, gebeliğin 8–16. haftalarında idrar kanalının penisin kökünden ucuna doğru kapanmasının yarıda kalmasıdır; kapanma nerede durursa delik oradadır. Epispadias ise daha erken bir basamakta, karın alt duvarını, mesaneyi ve dış genital dokuyu oluşturacak yapıların orta hatta birleşmesinin eksik kalmasıdır.

Bu yüzden hipospadiasta sorun kanalla sınırlı kalır; epispadiasta mesane, mesane boynu ve leğen kemiği de etkilenebilir. Aynı nedenle iki durum aynı çocukta birlikte görülmez: bir çocukta ya biri ya diğeri vardır.

Her iki durumda da kesin neden bilinmiyor; genetik yatkınlık ile gebelikteki hormonal etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülüyor. Ailenin gebelikte yaptığı ya da yapmadığı tek bir şeyle açıklanamaz; ailelere ilk görüşmede bunu söylemek, suçluluk duygusunu çoğu zaman tek başına azaltır.

Ayrım çoğu zaman bakmakla yapılır: delik ve derideki eksiklik altta mı, üstte mi? Muayenehanemde ailelerin ikisini karıştırdığını pek görmem; karışıklık daha çok internette okunan benzer adlardan doğar. Muayenede 3 noktaya bakılır:

Epispadias şüphesinde muayene karın alt duvarı ve mesaneyi de kapsar; hipospadiasta testislere ve kasığa bakılır. Gebelik ultrasonu ikisini de çoğu zaman göstermez; tanı doğumda ya da ilk bebek muayenesinde konur ve çoğu çocukta tahlil gerekmez.

Hipospadias belirtileriHipospadias belirtileri: nasıl anlaşılır, evde neye bakılır?3 bulgu, bez değişiminde neye bakılır, doktora ne zaman; çizimlerle.Sayfaya git →

Hipospadiasta idrar tutma etkilenmez; mesane ve mesane boynu olağandır, sorun yalnız kanalın son bölümündedir. Epispadiasta ise delik geriye, mesane boynuna yaklaştıkça idrarı tutan kaslar da gelişmemiş olabilir; bu çocuklarda sürekli ya da gülme-öksürmeyle idrar kaçırma görülür.

Bu farkın tedaviye yansıması büyüktür. Hipospadias ameliyatı penisle sınırlıdır ve 1–2 seansta biter. Epispadiasta penis onarımına ek olarak, 4–5 yaşından sonra ve mesane kapasitesi yeterli olduğunda mesane boynu onarımı gerekebilir; karar ürodinami ile verilir. Bazı çocuklarda penis onarımı mesane kapasitesini artırır ve ek ameliyata gerek kalmaz.

Aileler için pratik sonuç: hipospadiasta “tuvalet eğitimi” olağan yaşında ve olağan biçimde tamamlanır; epispadiasta gecikebilir ve bu bir uyarı bulgusudur, çocuğun suçu değildir.

EpispadiasEpispadias ameliyatı kaç aşamada yapılır?Delik üstte: belirtileri, kızlarda görünümü, aşamalı ameliyatı.Sayfaya git →

Hipospadias onarımı sonrası takip idrar akışı, görünüm ve eğrilik üzerinedir: kontroller 1, 3, 6 ve 12. ayda yapılır, görünüm 3–6 ayda yerine oturur, ergenlikte eğrilik bir kez daha değerlendirilir. Yayımlanmış serimizde fistül %7,8, darlık %7 görüldü; çoğu küçük bir ikinci girişimle düzeltildi.

Epispadiasta takip daha geniştir: idrar kontrolü tuvalet eğitimiyle birlikte izlenir, böbrekler ultrasonla düzenli değerlendirilir, penisin uzunluğu ve görünümü ergenlikte yeniden ele alınır. Mesane boynu onarımı yapılan çocukların bir bölümünde ek girişim gerekebilir.

İkisinde de çocuk erişkinliğe kadar aynı hekimin takibinde kalır; hem çocuk ürolojisi hem üroloji uzmanı olarak muayene ve kontrolleri Doç. Dr. Yaşar Issı yapar. Bu, ergenlikte yeniden değerlendirme gerektiren her 2 durum için ailelerin kazancıdır.

Başarı oranıHipospadias ameliyatı başarı oranı, fistül ve tekrar ameliyat228 çocukluk seride fistül %7,8; kaçak nasıl anlaşılır, ne zaman onarılır.Sayfaya git →