Epispadias Nedir? Belirtileri, Ameliyatı ve Sonrası

Epispadias, erkek bebekte idrar kanalının penisin ucunda değil üst (dorsal) yüzünde, olması gereken yerden geride açılmasıdır. Sünnet derisi üstte eksik kalır, altta toplanmış durur ve penis yukarıya doğru eğri, çoğu zaman kısa görünür. "Epispadias nedir tıp" diye aranan tanım budur; "epispadiasis" aynı terimin başka yazımıdır.

Epispadias çok daha sık görülen hipospadiasla karıştırılır; oysa ikisi ayrı durumlardır ve ameliyatları farklıdır. Hipospadiasta delik alt yüzdedir ve sorun çoğunlukla penisle sınırlıdır; epispadiasta delik üst yüzdedir ve durum, mesane ile karın ön duvarını ilgilendiren daha geniş bir gelişim farklılığının (ekstrofi-epispadias kompleksi) parçası olabilir. Bu yüzden değerlendirme yalnız penise bakmakla bitmez.

Çizim hipospadias ile epispadiası yan yana gösterir: hipospadiasta idrar deliği penisin alt yüzünde, epispadiasta üst yüzündedir; iki durumda da delik uçta değildir.

Epispadias bebeği rahatsız etmez; sorun ileride idrarın yönü, eğrilik ve delik geriye yakınsa idrar tutma güçlüğüdür. Tedavisi cerrahidir ve çocuk ürolojisi uzmanınca, gerekirse birkaç aşamada planlanır.

Epispadias çok seyrektir; hipospadiasla kıyaslandığında yüzlerce kat daha az görülür ve çoğu çocuk ürolojisi uzmanı yılda birkaç olgu görür. Erkek çocuklarda kızlardan daha sıktır. Tek başına (izole) epispadias en hafif biçimdir; daha sık olarak mesane ekstrofisiyle birlikte görülür.

Bu sayfa izole epispadiası ve ekstrofi sonrası epispadias onarımını anlatır. Ekstrofi tanısı alan bebeklerin tedavisi doğumdan itibaren bu konuda deneyimli bir merkezde, çocuk ürolojisi ve çocuk cerrahisi ekibiyle planlanır.

Kesin nedeni bilinmiyor. Gebeliğin ilk haftalarında, karın alt duvarını, mesaneyi ve dış genital yapıyı oluşturacak dokuların birleşmesi sırasında oluşur: bu dokuların orta hatta kapanması eksik kalınca idrar kanalı üstten açık kalır, daha geniş biçimlerde mesane de dışarıda kalır. Hipospadiastan farklı bir gelişim basamağının sorunudur; bu yüzden ikisi aynı çocukta birlikte görülmez.

Genetik yatkınlık düşünülür; ailede ekstrofi-epispadias öyküsü olan bebeklerde olasılık genel nüfusa göre daha yüksektir, ancak olguların büyük bölümü ailede ilk olgudur. Ailenin gebelikte yaptığı ya da yapmadığı bir şeyin sonucu değildir; ilaç, beslenme ya da stresle açıklanamaz.

Tedavi cerrahidir. Ameliyatın hedefleri hipospadiasa benzer: yukarı eğrilik düzeltilir, idrar kanalı penisin ucuna taşınır ve alt yüze alınır, penis başı ve deri onarılır, penis uzunluğu ve görünümü düzeltilir. Fark, idrar kontrolündedir: delik geriye yakınsa ve idrar kaçırma varsa mesane boynunu yeniden yapmaya yönelik ek ameliyat gerekir.

• 1 · Penis ve kanal onarımı: Üst yüzdeki kanal serbestleştirilir, tüp hâline getirilir ve sertleşme dokularının altına, alt yüze taşınır; eğrilik düzeltilir (modifiye Cantwell-Ransley ya da tam penil ayrıştırma yöntemi).
• 2 · Deri ve baş: Penis başı kapatılır, deri sünnetli görünüm verecek biçimde düzenlenir.
• 3 · Mesane boynu onarımı: İdrar kaçırma varsa, çoğunlukla 4–5 yaşından sonra ve mesane kapasitesi yeterli olduğunda, ayrı bir ameliyatla yapılır.

Penis onarımı çoğu çocukta 6–18 ay arasında, genel anestezi altında yapılır; süre tipe göre 2–4 saattir ve çocuk 1–2 gece hastanede kalır. İki hekimin birlikte girme kararı hipospadias ameliyatları için alınmıştır; epispadias gibi seyrek ve karmaşık onarımlarda da aynı yaklaşımla, 2 cerrahla değerlendirme yapılır.

İyileşme süreci hipospadias onarımına benzer. İnce bir sonda 7–14 gün kalır ve kontrolde çıkarılır; pansuman ilk günlerde değiştirilmez, bölge kuru tutulur. Çoğu çocuk 1 hafta içinde hafif gündelik etkinliklerine döner; koşma, zıplama, bisiklet ve yüzme için 3–4 hafta beklenir.

Kontroller 1, 3, 6 ve 12. ayda yapılır; idrar akışı, görünüm ve eğrilik değerlendirilir. Mesane boynu onarımı yapılmışsa idrar kontrolü tuvalet eğitimiyle birlikte izlenir; bazı çocuklarda ek girişim gerekebilir.

Ameliyat sonrasıHipospadias ameliyatı sonrası bakım: sonda, pansuman, banyoSonda, pansuman, banyo, iyileşme takvimi ve ne zaman aramalı.Sayfaya git →

Epispadias onarımı ameliyatla bitmez; çocuk erişkinliğe kadar izlenir. İzlemenin 3 başlığı vardır: idrar kontrolü, penisin görünümü ve uzunluğu, ergenlikte cinsel işlev.

Muayeneyi ve kontrolleri Doç. Dr. Yaşar Issı yapar; hem çocuk ürolojisi hem üroloji uzmanı olduğu için çocuk büyüdükçe aynı hekimin takibinde kalır. Epispadias gibi ergenlikte yeniden değerlendirme gerektiren bir durumda bu, ailelerin kazancıdır.

Yetişkinlerde hipospadiasYetişkinlerde hipospadias ve eğrilikYetişkinde belirtiler, cinsel yaşam, ameliyat farkı ve erişkin takibi.Sayfaya git →

Doç. Dr. Yaşar Issı ve Prof. Dr. Ali Avanoğlu, her ameliyatın iki uzman gözüyle yürütülmesinin ve çocuğun anestezi altında daha kısa süre kalmasının sağladığı yararları değerlendirerek tüm hipospadias ameliyatlarına birlikte girme kararı almıştır.

Epispadias seyrek ve çok aşamalı bir durum olduğu için planı baştan sona tek bir ekip yürütür: muayene ve ürodinamik değerlendirme, penis onarımı, gerekirse mesane boynu onarımı ve erişkinliğe kadar takip. Ekstrofi tanısı alan bebeklerde doğumdan itibaren çocuk cerrahisiyle birlikte çalışılır. Muayeneyi ve kontrolleri Doç. Dr. Yaşar Issı yapar.

Tedavi sayfasıHipospadias ameliyatı: kaç yaşında, nasıl yapılır, süresi7 adım, iyileşme takvimi, riskler ve şehir dışından gelen aileler için gün gün plan.Sayfaya git →