HPV (insan papilloma virüsü) nedir? Erkeklerde ne yapar, tehlikeli mi

HPV, "human papilloma virus" yani insan papilloma virüsünün kısaltmasıdır. Tek bir virüs değil, 200'den fazla tipi olan bir ailedir. Bu tiplerin bir bölümü el ve ayakta görülen sıradan siğilleri yapar; yaklaşık 40 tipi ise genital bölgenin derisine ve mukozasına yerleşir. "HPV nedir" sorusunun kısa cevabı şudur: cilt temasıyla geçen, çok yaygın, çoğu zaman belirti vermeyen ve bağışıklık sisteminin büyük oranda kendiliğinden temizlediği bir virüs.

Yaygınlığı şaşırtıcıdır: cinsel olarak aktif erkek ve kadınların büyük bölümü yaşamları boyunca en az 1 HPV tipiyle karşılaşır. Bu nedenle HPV saptanması bir "hata" ya da nadir bir durum değildir; çoğu kişi virüsü taşıdığını hiç fark etmeden atlatır.

Erkeklerde HPV'nin gözle görülen karşılığı çoğunlukla genital siğildir. Tıp dilinde kondilom ya da kondiloma aküminata, eski adıyla veneryal siğil denir; hepsi aynı durumu anlatır.

Genital siğil, HPV'nin deride yaptığı iyi huylu kabartıdır. Ten rengi ya da hafif pembe, yüzeyi pürüzlü, 1–5 mm boyutunda başlar; tek tek olabilir ya da birleşerek karnabahar görünümlü kümeler oluşturur. Çoğunlukla ağrı yapmaz; bazı erkeklerde hafif kaşıntı ya da sürtünme rahatsızlığı olur.

Genital bölgede çıkan her kabartı siğil değildir: inci papülleri, yağ bezleri ve kıl dibi iltihabı sıkça siğil sanılır. Ayrımı muayene yapar; çoğu kişide büyüteçle bakmak yeterlidir.

"HPV tehlikeli mi" sorusunun dürüst cevabı tipine ve süresine bağlıdır. Siğil yapan düşük riskli tipler rahatsız edicidir ama sağlığı tehdit etmez. Yüksek riskli tipler ise ancak uzun yıllar kalıcı olduklarında önem kazanır; enfeksiyonların çoğu bu noktaya gelmeden temizlenir.

Riski artıran 3 etken bilinir: sigara, bağışıklığı baskılayan hastalık ya da ilaç tedavisi ve yıllarca süren kalıcı enfeksiyon. Bunların ilki değiştirilebilir; sigarayı bırakmak hem siğillerin tedaviye yanıtını hem de virüsün temizlenmesini kolaylaştırır.

Kaygıyı azaltan 2 bilgi vardır. Birincisi, genital siğil saptanması yüksek riskli tipin de bulunduğunu göstermez. İkincisi, HPV'ye karşı koruyucu aşı vardır ve erkeklere de uygulanır. Eşiniz için düzenli kadın doğum muayenesi, yüksek riskli tiplerin takibinde en etkili adımdır.

HPV enfeksiyonlarının büyük bölümü bağışıklık sistemi tarafından 1–2 yıl içinde temizlenir. Virüsü vücuttan çıkaran bir ilaç yoktur; tedavi virüse değil, yaptığı siğile yöneliktir. Bu yüzden "HPV tedavisi" denildiğinde kastedilen çoğunlukla görünen siğillerin alınmasıdır.

Genital siğillerin bir bölümü de aylar içinde kendiliğinden gerileyebilir; ancak hangi siğilin gerileyeceği önceden bilinemez ve beklerken sayıları artabilir. Tedavi kararı siğilin sayısına, yerine, rahatsızlığına ve kişinin tercihine göre verilir.

Tedavinin hedefi görünen siğilleri ortadan kaldırmaktır. 3 yol vardır: hekimin uyguladığı işlemler (koterizasyon ve kriyoterapi), hekimin reçete ettiği ve kişinin evde uyguladığı krem ya da çözelti grubu ve küçük, rahatsız etmeyen siğillerde izlem. Hangisinin seçileceği siğilin sayısına, yerine ve kişinin tercihine bağlıdır.

Hangi yöntem seçilirse seçilsin siğiller yeniden çıkabilir; bu, tedavinin başarısız olduğunu değil, virüsün deride bir süre daha bulunduğunu gösterir. Tekrarların çoğu ilk 3 ayda görülür.

Genital bölgede yeni fark ettiğiniz, 2–3 haftada kaybolmayan her kabartı için muayene uygundur; çünkü siğil ile olağan yapıların ayrımı gözle yapılır ve birkaç dakika sürer. Erken muayenenin 2 yararı vardır: siğil sayısı azken tedavi daha kısa sürer ve gereksiz kaygı sona erer.

Görüşme baş başa yapılır ve gizlidir. Muayene öncesinde bölgeye krem, çözelti ya da ev tarifleri uygulamamanız, görünümün doğru değerlendirilmesi için önemlidir.